شهرگان

مریم سجادپور / متخصص تغذیه
پروتئین چیست؟ بدن به چه مقدار پروتئین نیاز دارد؟ اگر زیاد پروتئین مصرف کنیم، آیا به مشکلی برمی خوریم؟ این سئوالات بسیاری از افراد می باشد که می خواهند از رژیم کم کربوهیدرات استفاده کنند و در رژیم خود به جای کربوهیدرات، پروتئین را قرار دهند.

پروتئین چیست؟
پروتئین یکی از اصلی ترین سازنده های بدن می باشد که به مقدار ۱۶% از وزن کل بدن را تشکیل می دهد.
عضله، مو، پوست و بافتهای ارتباط دهنده (از قبیل: تاندون ها) یکی از مهمترین اجزای ساختمانی آنها پروتئین می باشد.
پروتئین نقش اصلی در سلول ها و مایعات داخل بدن دارد. به علاوه بسیاری از مواد مهم شیمیایی داخل بدن از جمله: آنزیم ها، هورمونها، انتقال دهنده های عصبی و حتی DNA از پروتئین ها ساخته شده اند. بنابراین بسیار مهم است که پروتئین به بدن به مقدار کافی و لازم برسد.
پروتئین ها از اجزای کوچکی به نام اسیدهای آمینه ساخته شده اند. بدن ما نمی تواند ۸ اسید آمینه را بسازد، از اینرو بسیار مهم است که اسید آمینه در رژیم غذایی وجود داشته باشد.
برخی گیاهان دارای مقداری اسیدهای آمینه می باشند، از قبیل: دانه ها، لوبیا، سبزیجات و آجیل.
اما پروتئین های حیوانی از قبیل: گوشت ها، تخم مرغ و لبنیات دارای تمام اسیدهای آمینه می باشند.

چه مقدار پروتئین لازم داریم؟
مقدار پروتئین موردنیاز بستگی به سن، جثه و مقدار فعالیت دارد.
براساس تحقیقات تغذیه ای مقدار پروتئین فرد باید بین ۲۰-۱۰% از کل کالری دریافتی باشد.
روش استاندارد برای تعیین میزان پروتئین عبارت است از: وزن بدن برحسب کیلوگرم ضربدر ۰.۸ و یا وزن بدن برحسب پوند ضربدر ۰.۳۷.
به این ترتیب فردی که ۲۰۰ پوند وزن دارد، ۷۴ گرم پروتئین نیاز دارد. فردیکه ۵۰ کیلو وزن دارد، ۴۰ گرم پروتئین نیاز دارد.

آیا فردیکه ورزش می کند، نیاز به پروتئین بیشتری دارد؟
براساس تحقیقی که در این زمینه صورت گرفته، به این نتیجه رسیده اند که:
فردیکه ورزشهای طاقت فرسا انجام می دهد، ۱.۴-۱.۲ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن نیاز به پروتئین دارد.
فردیکه ورزشهای استقامتی انجام می دهد، ۱.۸-۱.۷ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن نیاز به پروتئین دارد.

اگر مقدار پروتئین کافی مصرف نکنیم، چه می شود؟
برعکس چربی ها و شکر، بدن ما توانایی خیلی کمی در ذخیره پروتئین دارد. اگر پروتئین کافی به بدن نرسد، عضلات شکسته می شوند.

مقدار زیاد پروتئین چه منافع و مضراتی دارد؟
اگر مقدار زیاد پروتئین مصرف کنید، دچار بیماری کلیوی می شوید. در عین حال، دیده شده افرایکه پروتئین بیش از حد مصرف می کنند ، کاهش وزن دارند و علاوه بر آن جلوی بیماری شکستگی استخوان ها در این افراد گرفته شده است.
افزایش پروتئین باعث شکسته شدن گلوکز به گلوکونئوژنز می شود. این تبدیل در رژیم های کم کربوهیدرات هم دیده شده است. این تبدیل باعث آرام وارد شدن گلوکز به جریان خون می شود، پس قند خون به یکباره زیاد نمی شود.

چه غذاهایی بیشترین میزان پروتئین را دارند؟
گوشت، ماهی، تخم مرغ، لبنیات، بنشن ها و دانه ها.

پروتئین چه کار انجام می دهد؟
• آنتی بادی‌ها شامل پروتئین‌ها می‌باشند که در برابر بیماری‌ها بدن را محافظت می‌کنند.
• هر روز پروتئین بدن از بین می‌رود از طریق مو، پوست و ناخن.
• ما هر روز پروتئین را برای راحت حرکت کردن بدن مصرف می‌کنیم.
• پروتئین برای درمان و ترمیم جراحت مورد نیاز است.
• برای کودکان، برای رشد و نمو کل بدن، پروتئین جزو اصلی رژیم آنان می‌باشد.
• بعد از عمل جراحی، پروتئین سازنده بافتهای تخریب شده می‌باشد.